Stresli olduğumuzda adrenal bezlerimiz kortizol adlı bir hormon üretir. Kortizol vücudumuzun strese etkin şekilde tepki göstermesine yardımcı olur. Ayrıca kemik sağlığımız, bağışıklık cevabımız ve gıda metabolizmasında bir rol oynar. Addison hastalığı olan kişiler yeterli kortizol veya aldosteron üretmezler. Düşük kortizol seviyeleri halsizlik, yorgunluk ve düşük kan basıncına neden olabilir. Aldosteron, sodyum ve potasyum seviyelerini düzenler. Kortizol seviyeleri hızla düştüğünde Addison krizi gelişir. Addison krizine akut adrenal yetmezlik de denir ve ciddi acil bir durumdur.
Addison krizi yaşamı tehdit edici bir durum olabilir. Hasta şoka girebilir. Bir Addison krizi eğer kortizol seviyeleri normale döndürülmezse çok tehlikeli olabilir.
Nedenler
Addison krizinin altta yatan nedeni olan kortizol eksikliğinin nedeni adrenal bezlerde hasardır. Adrenal bezler böbreklerin üzerinde konumlanmıştır. Adrenal bezleriniz kortizon gibi glukokortikoid hormonlar üretmezlerse vücudun etkin immün cevap geliştirmesi olumsuz etkilenir.
Stres, yeterli adrenal hormonları olmayan bir kişiye fazla gelebilir. Tıbbi uzmanlar araba kazası gibi travmatik olayların bir Addison krizini tetikleyebileceğine inanmaktadırlar. Bir soğuk algınlığı veya mide virüsü bile vücutta stres oluşturabilir.
Riskler
Addison krizi için en çok risk altında olanlar arasında şunlar vardır:
- Addison hastalığı olan kişiler
- hipofiz bezinde hasar ve sonucunda adrenal yetmezlik olabilecek kişiler
- herhangi bir adrenal yetmezlik nedeniyle tedavi edilen ve ilaçlarını almayan kişiler
- bazı türlerde fiziksel travma ve stres yaşayan kişiler
cerrahi hastaları - dehidrasyon yaşayan kişiler
Belirtiler
Addison krizi yaşıyorsanız, çok çeşitli belirtileriniz olabilir. Bazı belirtiler başka hastalıklarınkine benzer Bunlar şunlardır:
- bulantı veya karın ağrısı
- kusma
- ateş
- eklem ağrısı
- iştah kaybı
- kan basıncında belirgin değişiklikler
- halsizlik
- üşüyerek titremeler
- cilt döküntüleri
- düzensiz olarak yüksek nabız
Bazı hastalar örneğin tuza karşı aşırı istek duyabilir. Bazıları kendini yorgun hissedebilir, ciltlerinde kararma olabilir veya istenmeyen kilo kaybı olabilir. Bu belirtilerin birçoğu Addison hastalığının bir parçası olarak zaman içinde gelişebilir.
Tanı
Doktorunuz adrenal hormon seviyelerinizin normal olup olmadığını belirlemek için çeşitli kan testleri kullanabilir. Bunlar arasında şunlar vardır:
- Doktorun bir ACTH enjeksiyonuna bağlı olarak kortizol seviyelerinizi değerlendirdiği bir ACTH veya Cosyntropin (Cortrosyn) Stimülasyon Testi
- bir açlık kan şekeri testi
- bir serum potasyum veya serum sodyum testi
- basit bir kortizol testi
Tedavi
İlaçlar
Addison krizi yaşayan kişilere tipik olarak hemen hidrokortizon enjeksiyonu verilir. Bir acil servise veya doktor muayenehanesine giderseniz kaslarınız veya toplardamarınıza bir enjeksiyon yapılacaktır.
Evde Bakım
Size zaten Addison hastalığı tanısı konduysa, içinde bir kortizon enjeksiyonu bulunan bir kitiniz olabilir.
Şiddetli Addison Krizi Tedavisi
Addison krizinden sonra doktorunuz devam eden değerlendirme için hastaneye gitmenizi de önerebilir. Adrenal yetmezliğinizin etkin şekilde tedavi edildiğinden emin olmak isteyeceksiniz.
Prognoz
Addison krizi çabuk tedavi edilirse hasta genellikle normale dönebilir. Tutarlı ilaç tedavileri ile adrenal yetmezliği olanlar iyi fonksiyon gösterebilirler. Ancak tedavi edilmeyen bir Addison krizi şunlara neden olabilir:
- şok
- nöbetler
- koma
Addison krizi gelişmesi olasılığınızı tüm reçeteli ilaçlarınızı alarak sınırlayabilirsiniz. Ayrıca bir acil hidrokortizon kiti taşımalısınız.
Kaynak :http://tr.healthline.com/health/addison-krizi-akut-adrenal-kriz