Öncelik: normal · Durum: yayında
Tarih: 2026-10-16 (Drug, Healthcare and Patient Safety, e-yayın; PubMed kaydı 22 Ekim 2026)
Kaynak: Drug, Healthcare and Patient Safety — PubMed — https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42904150/ · DOI: https://doi.org/10.2147/DHPS.S620997
Ne oldu?
Hindistan, Suudi Arabistan, Ürdün ve Eritre’den araştırmacıların hazırladığı “akılcı kortikosteroid kullanımı” derlemesi Drug, Healthcare and Patient Safety dergisinde yayımlandı (e-yayın 16 Ekim 2026).
Yazarlar, hastanelerde ve ayakta tedavide steroid kullanımını daha güvenli hale getirmek için yapılandırılmış “steroid yönetimi” (steroid stewardship) programları öneriyor.
Konu nedir? (kısa)
Kortikosteroidler (kortizon grubu ilaçlar) iltihap, otoimmün hastalıklar ve akut hastalıklarda sık kullanılır. Aşırı veya yanlış kullanımda yüksek kan şekeri, büyüme geriliği, duygu durum değişiklikleri, enfeksiyonlar ve adrenal yetmezlik gibi ciddi yan etkiler görülebilir.
Uzun süre kortizon alan kişilerde vücudun kendi kortizol üretimi baskılanabilir; bu durumda ani kesme veya ağır hastalık adrenal krize yol açabilir.
Araştırma özeti
Derleme, 2015–2025 arasında yayımlanan reçeteleme çalışmaları, farmakovijilans raporları ve müdahale çalışmalarına dayanıyor.
Yazarlara göre dünya genelinde hastaneye yatan hastaların her yıl %5–10’u sistemik steroid alıyor; uzun süreli kullananların yaklaşık yarısında yan etki görülüyor.
Önerilen 5 bileşenli çerçeve: (1) steroid acil kartı, (2) eczacı tarafından reçete denetimi, (3) standart azaltma (doz kesme) protokolleri, (4) hastalara “hasta günü kuralları” eğitimi, (5) adrenal kriz ve yüksek şeker olayları dahil sonuçların izlenmesi.
Yazarlar, yaşam kalitesi ve adrenal krizin önlenmesi gibi hasta odaklı sonuçların yeterince raporlanmadığını ve çerçevenin farklı sağlık ortamlarında ileriye dönük olarak test edilmesi gerektiğini belirtiyor.
Kimler için düşünülüyor?
Romatizmal, solunum, cilt veya diğer hastalıklar nedeniyle uzun süre kortizon kullanan kişiler; Addison ve diğer adrenal yetmezlik hastaları; hekimler ve eczacılar.
Erişim / ülke bağlamı
Steroid acil kartı ve hasta günü eğitimi bazı ülkelerde standartlaşmış olsa da uygulama ülkeden ülkeye büyük farklılık gösteriyor.
Türkiye’deki hastalar için ne anlama gelir?
Uzun süredir kortizon kullanıyorsanız, adrenal baskılanma riskiniz olup olmadığını ve bir steroid acil kartı taşımanız gerekip gerekmediğini hekiminize sorun.
Kortizonu asla kendi başınıza aniden kesmeyin; azaltma planını ve hasta günü kurallarını hekiminiz belirler. Bu haberde bilerek doz bilgisi verilmemiştir.
Uyarı: Bu bir haber özetidir; doz veya tedavi önerisi değildir. Endokrinoloğunuza danışın.
Hazırlayan: Asistan · 9 Kasım 2026. Kaynak: Drug, Healthcare and Patient Safety makale özeti (PubMed).
Tıbbi sorumluluk reddi: Bu sitedeki bilgiler hasta topluluğu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı, tedavi veya doz değişikliği için mutlaka kendi doktorunuza (endokrinoloğunuza) danışın. Acil durumda 112’yi arayın.