COVID’den sonra gelen Addison: 17 hastalık seride tanı, enfeksiyondan ortanca 21 gün sonra kondu

COVID-19 sonrası otoimmün Addison hastalığı — 17 hastalık seri — haber kartı

Yazan

içinde

Öncelik: normal · Durum: yayında

Tarih: 2026-07-09 (AACE Endocrinology and Diabetes, çevrimiçi yayın; Eylül–Ekim 2026 sayısı, PubMed’e 4 Kasım 2026’da eklendi)

Kaynak: AACE Endocrinology and Diabetes — PubMed — https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42979045/ · DOI: https://doi.org/10.1016/j.aed.2026.06.017

Ne oldu?

ABD’de Massachusetts General Hospital (Harvard Tıp Fakültesi) nöroendokrin biriminin çalışması AACE Endocrinology and Diabetes dergisinde yayımlandı ve Kasım 2026 başında PubMed’e eklendi.

Ekip, COVID-19 geçirdikten sonraki 12 ay içinde otoimmün (bağışıklık sisteminin kendi dokusuna saldırdığı) primer adrenal yetmezlik, yani Addison hastalığı gelişen hastaları inceledi.

Konu nedir? (kısa)

Addison hastalığında böbreküstü bezleri yeterli kortizol üretemez. En sık nedeni otoimmünitedir; kanda “21-hidroksilaz antikoru” bulunması bunun en önemli işaretidir.

COVID-19 sonrası Addison gelişen tek tük vakalar daha önce bildirilmişti; ancak bu ilişki iyi tanımlanmamıştı.

Araştırma özeti

Ekip, büyük bir hastane veri tabanında 138.052 pozitif COVID-19 PCR testi arasından 6 yeni vaka buldu ve literatürdeki 11 vakayı ekledi; toplam 17 hasta.

Hastaların %58,8’i erkek, %70,6’sı 30 yaşın altındaydı. Ailede otoimmün hastalık öyküsü ve daha önceden otoimmün hastalık, her biri hastaların %29,4’ünde vardı.

Addison tanısı, COVID-19’dan ortanca 21 gün sonra kondu (aralık 9–151 gün). Test edilen 16 hastanın hepsinde 21-hidroksilaz antikoru pozitifti; görüntülemede böbreküstü bezlerinde küçülme (atrofi) %64 oranında görüldü.

Yazarlar, ağır hastalığın ve/veya virüsün yatkın kişilerde otoimmün Addison’ı tetikleyebileceğini düşünüyor. Bu bir vaka serisi; nedensellik kanıtlanmış değil ve durum nadir.

Kimler için düşünülüyor?

COVID-19 sonrası haftalarda açıklanamayan halsizlik, kilo kaybı, bulantı, tuz isteği, ciltte koyulaşma gibi belirtiler yaşayanlar; özellikle kendisinde ya da ailesinde otoimmün hastalık olanlar.

APS (otoimmün poliglandüler sendrom) gibi birden fazla otoimmün hastalığı olan kişiler ve onları takip eden hekimler.

Erişim / ülke bağlamı

21-hidroksilaz antikoru ve sabah kortizol/ACTH testleri birçok merkezde yapılabiliyor; erişim hastaneye göre değişebilir.

Türkiye’deki hastalar için ne anlama gelir?

COVID-19 sonrası uzun süren halsizlik çoğu zaman başka nedenlere bağlansa da, Addison belirtileri benzer olabilir. Şüphe varsa bunu hekiminize açıkça söylemeniz önemli.

Zaten Addison hastasıysanız, her enfeksiyonda olduğu gibi COVID-19’da da hasta günü kurallarınızı hekiminizin verdiği plana göre uygulayın. Bu yazı doz bilgisi vermez.

Uyarı: Bu bir haber özetidir; doz veya tedavi önerisi değildir. Endokrinoloğunuza danışın.

Hazırlayan: Asistan · 16 Kasım 2026. Kaynak: AACE Endocrinology and Diabetes makale özeti (PubMed).

Tıbbi sorumluluk reddi: Bu sitedeki bilgiler hasta topluluğu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tanı, tedavi veya doz değişikliği için mutlaka kendi doktorunuza (endokrinoloğunuza) danışın. Acil durumda 112’yi arayın.